جامع مفيدى از محمد مفيد مستوفى يزدى كه تاريخى بسيار قيمتى دربارهء يزدست . در اين كتاب بمناسبت ذكر تاريخ آن شهر ، شرح پادشاهى اسكندر و ساسانيان و دولت اسلام و حكومت بنى اميه و بنى عباس و عده‌يى از سلسله‌هاى پادشاهان ايران تا عهد شاه سليمان صفوى و قسمتى از حادثه‌هاى مربوط به زمان آنها ، تا حدّى كه بيزد و آباديهاى آن و اطراف آن ارتباط داشته باشد ، ياد شده است به نحوى كه مىتوان اين كتاب را هم در ردهء تاريخهاى عمومى ايران و هم در رستهء تاريخهاى محلى جاى داد . دربارهء اين كتاب و مؤلف آن بجاى خود سخن خواهم گفت . محمد مفيد تاريخ عمومى مختصرى دارد شامل خلاصهء تاريخ سالشمار ايران بشيوهء سياق از پيشداديان ببعد و در آغاز آن گفته است كه اين كتاب را دربارهء پادشاهان عجم از گيومرث « الى يومنا هذا » كه ابتداى جلوس شاه عباس [ ثانى ] است ، « بطريق سياق » نوشته و به مجالس الملوك موسوم گردانيده است . تاريخ سلطانى از سيد حسن بن مرتضى كه بسال 1115 براى شاه سلطان حسين در سه فصل نگاشته است : 1 ) خلقت و گزارش احوال پيامبران و امامان . 2 ) پادشاهان پيش از اسلام و دوران اسلامى تا عهد صفوى . 3 ) تاريخ صفويان تا حوادث سال 1051 ه « 1 » . قسمتى ازين كتاب با عنوان « از شيخ صفى تا شاه صفى » در تهران چاپ شد . بعد ازين اشاره‌يى بدان خواهيم داشت . خلاصة التواريخ پادشاهان عجم ، كه غير از خلاصة التواريخ قاضى مير احمد ابراهيمى قمى است ، كتابيست در تاريخ ايران از پيشداديان تا صفويان و پادشاهى شاه عباس دوم ، و مؤلف آن از مقرّبان همين پادشاه بوده است . نسخه‌يى از آن بشمارهء 44753 در كتابخانهء اراكست « 2 » .

--> ( 1 ) - نسخهء شمارهء 167 . Suppl كتابخانهء ملى پاريس ، فهرست بلوشه ، ج 1 ص 239 - 240 . - چند نسخه در ايران از آن موجودست . بنگريد بمقدمهء از شيخ صفى تا شاه صفى ، تهران 1364 . ( 2 ) - مأخوذ از فهرست آقاى منزوى .